آيينه نگاه - «نصيرالدين طوسي، فيلسوف گفتگو»

«نصيرالدين طوسي، فيلسوف گفتگو»

نقد و بررسي كتاب «نصيرالدين طوسي، فيلسوف گفتگو»، پنج شنبه بعدازظهر 13 ديماه، با حضور دكتر غلامحسين ديناني، دكتر يوسف نوظهور و دكتر حسن اكبري در نقد کتاب روشن برگزار شد. ابتدا دكتر حسن اكبري سخن خود را با سئوال از انگيزه نوشتن اين كتاب آغاز نمود.

دكتر ديناني در پاسخ به اين سئوال گفت: «طوسي يكي از بزرگاني است كه ناشناخته مانده است و از شخصيت‌هايي است كه در فرهنگ ما نقش بنيادي داشته، آن هم به چند دليل: يكي دلايل سياسي است كه اگر خواجه نبود، شايد سرنوشت كشور ما اين نبود. او با تدبيرش حكومت عباسي را سرنگون كرد. دليل ديگر، ابعاد علمي اوست. او در فلسفه كتاب تجريد الاعتقاد را نوشت كه تاكنون 800 شرح بر آن نگاشته‌اند. خواجه با اين اثر، مردم را از خرافات نجات داد و به عقلانيت دعوت نمود. انگيزه من از نوشتن اين كتاب، تجريدالاعتقاد طوسي مي‌باشد».

دكتر نوظهور ديگر سخنران اين نشست در ابتدا، نگارش اين اثر را تبريك گفت، چرا كه قرن هفتم هجري يكي از زواياي تاريك تاريخي و فرهنگي ماست و اميد است با انتشار اين آثار،اين زوايا، آشكار و روشن شود.

دكتر اكبري نيز به همدلي دكتر ديناني در اين كتاب با افكار و اعمال خواجه اشاره كرد و گفت: «نقد خواجه در واقع نقد انديشه‌هاي استاد است. دكتر ديناني در اين اثر معتقد است كه براي ورود به فلسفه در عالم اسلام، بايد از مدخل كلام وارد شد و اين امر مبين اين است كه ايشان به تمايزي بين كلام و فلسفه قائلند، اما سخن اساسي اين است كه فلسفه چه تفاوتي با كلام دارد؟ دكتر ديناني در كتابش بيان داشته كه خواجه فلسفه اسلامي را نجات داد و كلام را فلسفي كرد، اما بر عكس آن هم متصور است كه خواجه فلسفه را تبديل به كلام كرد. خواجه نصير در اين قضيه بسيار موثر است.خواجه در شرح اشارات، فيلسوفانه عمل مي‌كند و در رفتار سياسي هم يك سياستمدار است. من از استاد يك سئوال دارم و آن اينكه آيا به نظر ايشان، انديشيدن يك عمل، است؟».

دكتر ديناني در پاسخ گفت: «كلام، فلسفه نيست و فلسفه هم كلام نيست، اما بيشتر مسائل كلامي، فلسفي است و برعكس. فرق بين فلسفه كلام در روش است، نه در محتوا. خواجه يك فيلسوف است و روش فلسفي‌اش عقلاني است.خواجه يك ايراني متفكر است و مي‌داند چه كار مي‌كند. اگر خواجه نبود، مكتب شيراز نبود و ملاصدرا هم به وجود نمي‌آمد».دكتر ديناني ادامه داد: «خواجه ريشه اشعريت را خشكاند. او كلام را از انحطاط نجات داد. تشيع را نجات داد. خواجه به تمام معنا يك فيلسوف است و به آساني مي‌توان گفت كه اهل گفتگوست».

گزارش مفصل اين جلسه را در شمارة بعد خواهيد خواند.

زينب واعظ محرابي

منبع :اطلاعات حکمت و معرفت

+نوشته شده در شنبه یازدهم اسفند 1386ساعت13:40توسط ح .م . سروستاني |