استاد فلسفه دانشگاه تهران عصر دیروز در سرای اهل قلم گفت: ضرورت نگارش فرهنگ تاریخ مفاهیم در مورد فلسفه ما احساس می‌شود.

به گزارش خبرنگار مهر، عصر دیروز در نشست بررسی کتاب «فرهنگنامه تاریخی مفاهیم فلسفه» که در سرای اهل قلم و با حضور منتقدان و صاحبنظران برگزار شد، دکتر محمد رضا حسینی بهشتی، استاد فلسفه دانشگاه تهران و سر ویراستار این کتاب سخن خود را با اشاره به اهمیت ترجمۀ این کتاب آغاز کرد و گفت: اهمیت کار یواخیم ریتر از جهات فراوانی قابل بررسی است. این کتاب انصافاً کار بزرگی است که در چند دهه اخیر در اروپا و آلمان بی‌سابقه است و این امر موجب شد که در کنار سایر کارهای پژوهشی به کار برگردان مداخل انتخابی آن دست زنیم.

 دکتر بهشتی در ادامه به مشخصات این اثر اشاره کرد و گفت: در این اثر که کاری دسته جمعی بود، بیش از 1500 مؤلف که در شاخه های مختلف فلسفه صاحبنظر بوده اند، به نگارش حدود 3712 مدخل پرداخته اند که در 13 جلد منتشر شده است. گستردگی این کار و دقت نظر بالایی که در نگارش و تالیف این اثر به کار رفته است، موجب ارزش بالای آن بود و دلیل انتخاب آن برای برگردان به فارسی گشت.

این استاد دانشگاه تهران در ادامه افزود: این اثر برای دانشجویان فلسفه در مقاطع بالا تهیه شده است، ضمن آنکه خود شیوه کاری که در نگارش این فرهنگ به کار رفته است می تواند برای کسانی که کار پژوهشی انجام می دهند ارزشمند باشد. پشت هر یک از این مداخل کار عظیمی صورت گرفته است و در هر یک از آنها تاریخ تحولات یکی از مفاهیم فلسفی دنبال می شود. از این رو مداخل گاهی بسیار طولانی هستند و در نگارش برخی از آنها چندین مولف دخالت داشته اند.

 وی در ادامه به زمینه های لازم برای نگارش چنین فرهنگی اشاره کرد و گفت: کارهای بزرگی که در زمینه فقه اللغه و زبانشناسی در سده 19 در آلمان صورت گرفته است، زمینه‌ساز چنین تحقیقی بوده است، زیرا در بررسی تحولات هر یک از مفاهیم همزمان باید یک مطالعه هم عرض و یک مطالعه در طول زمان در مورد آن مفهوم صورت گیرد که این امر مستلزم تحقیقات وسیع در حوزه زبانشناسی و تاریخ مفاهیم است که در سده نوزدهم و اوایل سده بیستم در آلمان صورت پذیرفته است.

دکتر بهشتی به حجم بزرگ استنادات در این اثر که امکان پیگیری مطالب را فراهم ساخته اشاره کرد و گفت: منابعی که در این اثر به کار رفته است، هر یک زمینه را برای محققان برای مطالعات بعدی فراهم ساخت و یان خود یکی دیگر از انگیزه هایی بود که این کتاب را برای ترجمه انتخاب کردیم.

دکتر بهشتی در پایان گفت: انگیزه دیگری که سبب شد این اثر را برای ترجمه انتخاب کنیم این بود که محققان ما با این کتاب با معیارهای استاندارد علمی آَشنا شوند. البته قطعاً کتاب نقصهایی نیز داشته است بخصوص در زمینه بررسی تحول تاریخ مفاهیم در تمدنهای غیر اروپایی  که این امری طبیعی است، و به گمان من وظیفه پژوهشگران ماست که با بهره‌گیری از شیوۀ این اثر و آثار مشابه، دست به نگارش کاری مشابه در عرصه فلسفه پیشین ما بگذارند و این اثر از این حیث نیز آموزنده است.

در همین زمینه بخوانید ...    زبان، تفسیر مدرکات ماست    "فرهنگ نامه تاریخی مفاهیم فلسفه" در تاریخ قرن بیستم بی‌نظیر است    ترجمه «فرهنگ نامه تاریخی مفاهیم فلسفه» کاری دشوار است    فرهنگ تاریخی مفاهیم فلسفی یک کار تأسیسی است    ضرورت نگارش فرهنگ تاریخ مفاهیم در مورد فلسفه ما احساس می‌شود    فرهنگ‌نامه تاریخی مفاهیم فلسفه بررسی می‌شود