گفتگو با متيو ليپمن، بنيانگذار  برنامة «فلسفه براي كودكان و نوجوانان» در بارة موضوعات، مسايل، تاريخچه، نحوة اجرا و....
 

گفتگو با دكتر جعفر آقاياني چاوشي در باره پيشينه فلسفه براي كودكان در فرهنگ اسلامي_ايراني

مصاحبة با پروفسور آن مارگارت شارپ، استاد دانشگاه مونتكلير واقع در نيوجرسي و نويسندة كتابهاي فلسفه براي كودكان و نوجوانان

 پرسش گل

ترجمه: حديث السادات ميرزايي

فيليپ همان طوري که داشت از کنار ميز داخل راهرو مي گذشت فرياد زد: عمه گرتي اين گلها خم شده اند. آنها به سجده افتاده اند يا در حال مرگند؟ فيليپ و خانواده اش تازه از سفر چهار روزه خود برگشته بودند.
مادر و پدر و خواهرش آليس هنوز داشتند چمدان ها را از ماشين بيرون مي آوردند. به محض اين که فيليپ وارد خانه شد، گلهاي داوودي روي ميز توجه او را به خود جلب کرد. فيليپ وقتي گلها را ترک کرده بود آنها زرد و درخشان بودند، اما حالا گلها کاملا خم شده بودند.
عمه گرتي با مهرباني به فيليپ گفت : نگران نباش آنها حسابي در نبود ما تشنه شده اند. نوشيدن آب خنک تنها چيزي است که آنها مي خواهند.

اُميد

 نوشته : پِر يسپرسن

ترجمه : مريم صفايي 

جک در رختخواب است. صبح شده و اولين پرتوهاي نور کم کم هوا را روشن مي کند. پرندگان آواز مي خوانند و از درختان شبنم مي چکد. جک خواب مي بيند و در رختخواب غلت مي خورد، ناله و گريه مي کند. پس از آن، او از رختخواب بلند شده و در صورت خود دردي حس مي کند. يک دقيقه بعد با خيال آسوده لبخند ميزند و دوباره در رختخواب دراز مي کشد. درحالي که پرندگان آواز مي خواندند و هوا روشن تر مي شود، جک خواب مي بيند. يک ساعت بعد بيدار مي شود، در حالي که چشمان خود را ميمالد مي گويد،"چرا انسان ها خواب مي بينند؟ ما خواب مي بينيم تا بترسيم؟ خوشحال شويم؟ بفهميم كه چه کسي هستيم؟ يا درباره احساسات و افکار خود اطلاعات بدست آوريم؟"

زيرستارگان شب

 نوشته : آنا مارگارت  شارپ

مدت  زيادي  نيست  كه  من  در مورد مرگ  چيزي  آموختم . تا آن  موقع  در مورد آن  فكر نكرده بودم . پدر پدرم  كه  با ما زندگي  مي كرد مرد. او هم  پدر بزرگم  بود و هم  يك  دوست  صميمي  براي من . من  او را خيلي  زياد دوست  داشتم . روزي  اينجا بود و روز ديگر نبود. من  احساس  كردم  كه خلا بزرگي  در زندگي ام  ايجاد شده  است.

من  از مدرسه  به  خانه  برمي گشتم  و با پدربزرگم  صحبت  مي كردم . او هميشه  مشتاق  گوش  دادن بود. او به  آنچه  من  مي گفتم  به  دقت  گوش  مي كرد. جوابهاي  او هميشه  نشان  مي داد كه  او فكرمي كرد آنچه  مي گفتم  با ارزشند. من  حس  مي كردم  كه  او درباره  هر كلمه اي  كه  مي گفتم  تامل مي كند. او هيچوقت  حرف  مرا قطع  نمي كرد. من  از اين  كار خوشم  مي آمد.

قبل  از مرگش  عصر يك  روز به  من  گفت  «برندان » دوست  داري  قدم  بزنيم : «پدربزرگ ، من دوست  دارم  كه  در بيرون  خانه  زير ستاره ها بخوابم . امروز هوا معتدل  است . شما مي توانيد دوباره درباره  قسمت  جنوبي  آسمان  و ستاره  شامگاهي  با من  حرف  بزنيد، بعد ما مي توانيم  صورت  فلكي شكارچي  را پيدا كنيم . شما چه  فكر مي كنيد؟»

او گفت : «من  مي روم  و وسايلم  را جمع  مي كنم ».

لانه‌پرنده

نوشته يه سنگ هنگ

جن جن  از مدرسه  برگشت . وقتي  مادرش  را ديد از ناراحتي  گريه اش  گرفت . « مامان  چه  اتفاقي  براي موهاي  تو افتاده است ؟»

مادرش  گفت : «از آنها خوشت  نمي آيد؟ مگر زيبا نيست ؟ من  به  موهايم  فر(شش  ماهه ) داده ام ».

 جن جن  اخم كرد. او دور مادرش  چرخيد: «زياد هم  قشنگ  نيست . من  خوشم  نمي آيد. من  آنرا به  نحوي  كه  قبلا بود دوست  داشتم . آن هاحالا ريش  ريش  به  نظر مي رسند. بنظر مي رسد كه  موهايت باد كرده است . سرت  شبيه  لانه  پرنده  شده است».

نوشته: فيليپ كم

ترجمه : احسانه باقري

1- شروع كار

پيش از شروع يك درس، لازم است شما داستاني را كه مي‌خواهيد مطرح كنيد بدقّت بخوانيد و با مطالب  مربوط به آن در كتاب راهنمايش آشنايي حاصل كنيد.

    وضعيّت فيزيكي كلاس بايد با اهداف شما متناسب باشد. چون شما مي‌خواهيد بچّه‌ها را ترغيب كنيد كه به يكديگر پاسخ دهند، بهترين وضعيّت اين است كه بچّه‌ها به شكل دايره بنشينند. آنها نبايد پشت رديف ميزها به طريقه‌‌هاي ديگري بنشينند كه از لحاظ فيزيكي به سمت معلّم، جهت‌يابي شده است. اين وضعيّت ، متضمن علايم و نشانه‌هاي نادرستي براي بچّه‌ها خواهد بود. هدف شما اين است كه بحث ميان دانش‌آموزان را تسهيل كنيد، و ترتيب نامناسب نشستن، اين را براي شما بسيار دشوار خواهد ساخت كه خود را از مركز بحث خارج كنيد.

بیانیه شورای بین المللی کندوکاو فلسفی با کودکان:
مهارتهای فکری فلسفه برای کودکان جایگزینی مناسب برای خشونت در خاورمیانه است.
 

کارگاه "فلسفه با کودکان و نوجوانان در اتریش"

85/5/13

مرکز فلسفه برای کودکان اتریش (27 -30 ) مهرماه امسال در دانشگاه کارل فرانتس  همایش بین المللی "گفتگو، فرهنگ و فلسفه" برگزار می کند. 85/5/3

همایش "فلسفه در مدارس"  در استراليا

85/4/28

دانشگاه كودكان در جنوب آلمان

85/4/18

سمينار  فلسفه برای کودکان  و نوجوانان  در نیوجرسی

85/4/13

 (ويراست  دوم )   نوشته  متيو ليپمن ، انتشارات  دانشگاه  كمبريج ،2003، 052181282شابك  

اين  كتاب  به  نحو بسيار مناسبي  اين  موضوع را برجسته  مي سازد كه  چرا وضع  ((فكر كردن )) را بايد درمدارس  بهبود بخشيم . همچنين  به  طرق  مختلفي  شرح  مي دهد كه  معلمان  چگونه  مي توانند شاگردانشان را به  فكر و بحث هاي  فكرزا ترغيب  كنند. اين  كتاب  به  چهار بخش  تقسيم  مي شود. بخش  اول  تصوير تاريخي  مفصلي  از بحث هاي  فلسفي  درباره ((فكر كردن )) فراهم  مي آورد كه  قسمت  اعظم  آن  مبتني  بر ديدگاه هاي  جان  ديويي  راجع  به  تعليم  و تربيت است . آراي  متفاوت  در مقدمه  تاريخي  ]كتاب[ معرفي  و وصف  مي شود سپس  پيش  زمينه  مباحث  جاري و مسائل  مربوط به  آموزش  يا تفكر روز را فراهم  مي كند.بيشتر مباحث  به  مباحث  فلاسفه  ايالات  متحده  مربوط مي شود. اما موضوعات  مشابهي  به  فلاسفه بريتانيا نسبت  داده  مي شود. ليپمن  ماهيت  و ويژگي هاي  اشكال  مختلف  تفكر را وصف  مي كند و نظر خودرا درباره  اين  كه  تعليم  و تربيت  چگونه  بايد هدفش  را تصحيح  كرده  و ساختار تمرين  را براي  تقويت الگوي  تاملي  و تعليمي  تغيير دهد، اظهار مي دارد. اين  بخش  كه  به  بحث  درباره  موانع  و بدفهمي هاي عمومي  راجع  به  تعليم  و تربيت  - كه  براي  رشد و بالا بردن  معرفت  در شاگردان  ضروري  است  -مي پردازد، بخشي  جذاب  و بحث انگيز است .

در‏‎ تدريج‌‏‎ به‌‏‎ رسيده‌اند‏‎ چاپ‌‏‎ به‌‏‎ زمينه‌‏‎ اين‌‏‎ در‏‎ كتابهايي‌كه‌‏‎
"كودكان‌‏‎ براي‌‏‎ فلسفه‌‏‎ توسعه‌‏‎"  پژوهشگاه‌‏‎.‎ازديادند‏‎ حال‌‏‎
اين‌‏‎.‎است‌‏‎ كرده‌‏‎ عرضه‌‏‎ را‏‎ آنها‏‎ از‏‎ عنوان‌‏‎ از 30‏‎ بيش‌‏‎ تاكنون‌‏‎
و‏‎ كودكان‌‏‎ مطالعه‌‏‎ براي‌‏‎ اول‌‏‎ دسته‌‏‎.‎دسته‌اند‏‎ دو‏‎ كتابها‏‎
.است‌‏‎ معلمان‌‏‎ براي‌‏‎ راهنما‏‎ كتابهاي‌‏‎ دوم‌‏‎ دسته‌‏‎
شده‌‏‎ تشكيل‌‏‎ داستان‌ها‏‎ مجموعه‌‏‎ از‏‎ كه‌‏‎ كودكان‌‏‎ كتابهاي‌‏‎
بدون‌‏‎ و‏‎ محاوره‌‏‎ زبان‌‏‎ به‌‏‎ و‏‎ است‌‏‎ صفحه‌‏‎ تا 90‏‎ داراي‌ 80‏‎
مي‌كنند ، ‏‎ صحبت‌‏‎ كودكان‌‏‎ خود‏‎ كه‌‏‎ گونه‌اي‌‏‎ به‌‏‎ فني‌ ، ‏‎ اصطلاحات‌‏‎
بر 400‏‎ بالغ‌‏‎ معلمان‌‏‎ راهنماي‌‏‎ كتابهاي‌‏‎.‎است‌‏‎ شده‌‏‎ نوشته‌‏‎
و‏‎ تمرين‌ها‏‎ از‏‎ مملو‏‎ كتابها‏‎ اين‌‏‎ از‏‎ يك‌‏‎ هر‏‎.‎است‌‏‎ صفحه‌‏‎
كتابها‏‎ اين‌‏‎.‎است‌‏‎ مفهومي‌‏‎ توضيحات‌‏‎ نيز‏‎ و‏‎ بحثي‌‏‎ فعاليت‌هاي‌‏‎
.لازمند‏‎ تحقيقي‌‏‎ نظرهاي‌‏‎ تبادل‌‏‎ و‏‎ بحث‌ها‏‎ جهت‌دهي‌‏‎ براي‌‏‎
"كودكان‌‏‎ براي‌‏‎ فلسفه‌‏‎" آموزشي‌‏‎ برنامه‌‏‎ كتابها‏‎ اين‌‏‎ مجموعه‌‏‎
.مي‌دهند‏‎ تشكيل‌‏‎ را‏‎

كتابهاي درسي فلسفه براي كودكان در قالب قصه ، رمان و داستان كوتاه براي كودكان به همراه راهنماي آموزش آنها براي معلمان است . اسامي برخي از اين كتابها عبارتند از :

1. الفي 4( 1987) سه جلد

2. فكر كردن دسته(جمعي 5(1988 راهنماي آموزش الفي براي پايه اول و دوم ابتدايي

3.(پيكسي6 (1981

4. به دنبال معني( 7 ( 1984راهنماي آموزش پيكسي براي پايه سوم ابتدايي

5 . كيو و گس8 (1982 )

6. شگفتي در دنيا(9(1986 راهنماي آموزش كيووگس براي پايه چهارم ابتدايي

7. هري استاتلمير( 10( 1982

8. پژوهش فلسفي(11 ( 1982 راهنماي آموزش هري براي پايه پنجم و ششم

9. توني( 12(1983)

10. كاوش گري علمي(13 ( 1983 راهنماي اموزش توني براي پايه ششم

11. ليزا( 14(1983)

12. پژوهش اخلاقي(15 ( 1994 راهنماي آموزشي ليزا براي پايه هفتم تا نهم

13. سوكي( 16( 1978)

14. نوشتن چرا و چگونه( 17( 1980 راهنماي آموزش سوكي

15. مارك(18 ( 1980)

16. پژوهش اجتماعي( 19( 1980 راهنماي آموزش مارك براي پايه هشتم تا دهم

17. پنج داستان به همراه راهنماي آموزش آنان براي پايه هاي يازده و دوازده در زمينه اخلاق ، شناخت شناسي ، متافيزيك ، زيبايي شناسي و منطق .

دورة آموزشي فلسفه براي كودكان و نوجوانان در دانشگاه اهواز

راهنماي داستان  و داستاني براي فبك

در كتاب ماه كودك و نوجوان شماره 106

ماهنامه مدرسه سالم دومين ويژه نامه خود را به موضوع فلسفه براي كودكان ونوجوانان اختصاص داد برخي از مطالب  اين شماره  كه شماره دوم اين ماهنامه است عبارتند از:

• برخي طرحهاي روانشناسانه پيرامون تجربه فلسفه براي كودكان ونوجوانان

• الگوهاي رفتاري در حلقه كندوكاو

• فلسفه ورزي كودكان د رگفتگو با مايكل سسويل

• فلسفه در عمل ، كارگاه فبك در اسپانيا

• مباحث سقراطي در آموزش